2014 Araştırmaları


BEYCESULTAN HÖYÜĞÜ 2014 YILI ARAŞTIRMALARI
KAPANIŞ RAPORU

2014 yılı Beycesultan Höyük kazı ve araştırmaları 16.07.2014-27.10.2014 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Araştırmalarımızın yürütülmesinde Silifke Müzesi'nde görevli Arkeolog Yasemin Zenger Bakanlık Temsilcisi olarak bulunmuştur.

2014 YILI ARKEOLOJİK KAZI ÇALIŞMALARI

2014 yılı kazı çalışmaları ağırlıklı olarak M27, M28 ve M27 ve N27 arasında yer alan kesitte gerçekleştirilmiştir.

M27 PLANKARESİ ARKEOLOJİK KAZI ÇALIŞMALARI

M27 açmasında 2014 yılı çalışmalarına ilk olarak, açmada bütünlüğü sağlamak ve var olan mimari unsurları daha iyi anlayabilmek amacı ile M27A ve M27B alanları arasında kalan kesit kaldırılarak başlanmıştır (Şekil1).

Kesitin kaldırılması ile daha önceki yıllarda açığa çıkarılmış olan mimari unsurların devamları gözlenmiştir. Daha sonraki çalışmalar ise M27A ve M27B alanlarında yoğunlaştırılmıştır. Son olarak çalışmalar mimari unsurların daha iyi anlaşılabilmesi amacı ile N27 ile M27 arasında kalan kesitin kaldırılması ile son bulmuştur. Bütün bu çalışmalar neticesinde Selçuklu 1b, Bizans Çağı 2a2, 2a1, 2b, Geç Tunç Çağı 5a3, 5a2 ve 5a1 tabakalarına tarihlenen buluntular ele geçmiştir.

SELÇUKLU ÇAĞI 1b TABAKASI:

Çalışmalarda bu tabakaya tarihlenen döküntü taşlar ve beyaz taban, N27 ve M27 arasında kalan kesit indirme çalışmaları sırasında, kesitin batı bölümünde kısmen gözlemlenmiştir. Döküntü taşlar alanı batı bölümünde doğu batı yönünde 3m lik bir yayılım göstermektedir. Söz konusu taban ise bu döküntü taşların kaldırılması ile gözlenmiştir. (Şekil 2).


BİZANS ÇAĞI 2a2 TABAKASI:

Çalışmalarda, N27 ve M27 arasında kalan kesitte Bizans 2a2 tabakasına tarihlenen almaşık teknikte örülmüş, kuzey-güney doğrultusunda 75cm, doğu-batı doğrultusunda 162 cm uzunluğa sahip duvar açığa çıkarılmıştır (Şekil 3-4).

Söz konusu kesitin doğu bölümünde ise doğu-batı doğrultusunda 54 cm, kuzey-güney doğrultusunda ise 70 cm uzunluğa sahip bir duvar açığa çıkarılmıştır. Söz konusu bu duvar, batı yönündeki kadar almaşık teknikte örülmüş olduğu net olmasa da üzerinde ve
alt bölümünde gözlemlenen kiremit parçaları almaşık teknikte örüldüğünü düşündürtmektedir. Alanın doğu bölümünde ise doğu-batı doğrultusunda 91 cm ve kuzey-güney doğrultusunda 94 cm uzunluklarına sahip taş temel açığa çıkarılmıştır.
Alanın kuzeyinde kuzey-güney 60 cm doğu-batı 2 m ölçülerinde Bizans 2a2 evresine ait açığa çıkarılan yapıların zeminini oluşturan yanık taban açığa çıkarılmıştır. (Şekil 5).


BİZANS ÇAĞI 2a1 TABAKASI:

Bu tabaka, alanın doğu bölümünde bir mimari unsura ait olabilecek taşlarla temsil edilmektedir. Söz konusu taşlar doğu-batı doğrultusunda 270 cm olarak uzanmaktadır (Şekil 6). Bu taşlar 10-20 cm ebatları arasında değişen doğal taşlardan oluşmaktadır. Söz konusu taşların güney kısmı M27C açmasında 2009 yılında yapılan çalışmalarda bulunmuştur.


BİZANS ÇAĞI 2b TABAKASI:

Bu tabaka alan içerisindeki tespit edilen 17 adet çöp çukuru ile temsil edilmektedir. Bizans 2b evresine ait çöp çukurları dışında herhangi bir mimari unsura rastlanılmamıştır. Söz konusu çöp çukurlarının çapları 2,50 m ile 1,50 m arasında değişmektedir.

Derinlikleri ise 1,00 m ile 1,50 m arasında değişen söz konusu çukurlar Geç Tunç Çağ’a ait mimari unsurları oldukça tahrip etmiştir. Oldukça farklı boyutlarda açılan bu çukurlardan ele geçen keramik, kemik ve demir parçaları bu çukurların birer çöp çukuru
olarak kullanıldığını göstermekte ise de, bu alanda tespit edilen bu çukurların birçoğunun tabanlarının saman benzeri bir maddeyle, çeperlerinin de kireçle sıvanması bu çukurların depolama amaçlı kullanılabileceğini de düşündürmektedir.(Şekil 7).
Bizans dönemine ait tespit edilen son kalıntı ise alanın kuzeyinde tespit edilmiştir. Bizans döneminin kurulum evresine ait bir düzleme alanı ortaya çıkarılmıştır. Bu düzleme alanı Bizanslılar tarafından Geç Tunç Çağ mimari kalıntılarının tesviye edilip alanın iskân edilebilecek konuma gelmesi amacıyla yapılmıştır.

GEÇ TUNÇ ÇAĞI ERKEN EVRESİ 5a3 TABAKASI:

Bu tabaka açmanın kuzeybatı kısmında bir ocak yapısı, kuzeydoğusunda ise taş döşeme ile temsil edilmektedir.
Söz konusu ocak yapısı (Şekil 9) batı kesitten 160 cm uzaklıkta olup, kuzey güney doğrultusunda 72 cm, doğu-batı doğrultusunda 115 cm uzunluktadır. Yaklaşık olarak 11 cm kalınlığında olan kerpiç platformun kuzeydoğusunda 21 cm yüksekliğinde, 55 cm uzunluğunda bir platform daha yer alır. Bu platformun kuzey bölümü tahrip olduğundan ölçüleri net olarak saptanamamıştır. Bu platformun güneyinde ise 3 cm lik çepere sahip pişmiş topraktan yapılmış tekne kalıntılarına rastlanılmıştır. Platformların ikisi de sıvanmıştır. Ocağın üstünde yer aldığı dikdörtgen
platform 10-15 cm ebatlarında doğal taşlarla oluşturulmuş bir alan üzerine konumlandırılmıştır. Ocağın hemen batısında ise yonca ağızlı bir testi ele geçmiştir.

Ocak yapısının batısında N27 açmasında 2009 yılında açığa çıkarılmış olan kuzey–güney yönlü duvarın devamı açığa çıkarılmış ve bu alanın bir mekan oluşturduğu anlaşılarak 36 nolu mekan olarak adlandırılmıştır.(Şekil 10)

Açmanın kuzeydoğu köşesindeki taş döşeme doğu-batı doğrultusunda 215 cm, kuzey-
güney doğrultusunda 135 cm uzunluklarına sahiptir. Döşemenin güneydoğu köşesinde, ağız kısmı bu tabana oturtulmuş şekilde gömülü bir çömlek yer almaktadır (Resim 10). Söz konusu taş döşeme hem M27 de, hem de N27 de 2009 ve 2010 yıllarında açığa çıkarılmış olan döşemelerin devamı niteliğindedir. Taş döşemelerin doğusunda kalan bölümünde, taş döşemeden uzaklığı 36 cm olan, mimari yapılarla ilişkili olduğu düşünülen 2 adet sıvalı çukur tespit edilmiştir. Bu çukurlardan güneyde yer alanı 24x28 cm ebatlarında olup, derinliği 16 cm’dir. İç kısmında batı yüzü krem rengi bir sıvaya sahipken, doğu yüzünde bu sıva korunmamıştır. Kuzeyde yer alan çukur ise doğu-batı yönünde 28 cm olup, 9 cm derinliğe sahiptir. Kuzey tarafı tahrip olmuştur (Şekil 10).

GEÇ TUNÇ ÇAĞI ERKEN EVRESİ 5a2 TABAKASI:

Büyük bir bölümü N27 açmasında bulunan 4 nolu mekânın M27 açmasında kalan güney bölümümü açığa çıkarılmıştır. Bu mekâna ait 5a2 tabakası buluntuları mekânın güneybatı kısmında yer alan pişmiş topraktan yapılmış oval formlu küvet (Şekil 11) ve alanın güneydoğusunda yer alan ocak yapısıdır. (Şekil 11)
Söz konusu küvet doğu batı yönünde 55 cm, kuzey-güney yönünde korunan ölçüleri itibariyle 70 cm dir. Derinliği ise 60 cm olarak ölçülmüştür. Küvet 4 nolu
mekânın batı duvarına dayandırılmış ayrıca güney bölümünde de destek amaçlı yapılmış bir platforma dayandırılmıştır.

Mekânın güneydoğu bölümünde yer alan kerpiçten yapılmış ocak korunan ölçüleriyle doğu-batı 50 cm, kuzey güney 65 cm dir. Ocağın çeperi ise 12,5 cm kalınlığındadır. Sıvalı olan ocak 5a1 e ait taş temellerin hemen üzerine inşa edilmiştir.

2010 yılı kazı sezonunda açığa çıkarılan 17 no’lu mekânın tabanının güney bölümü ise, N27 ve M27 arasındaki kesit kaldırılarak açığa çıkarılmıştır (Şekil 12).
Alanın batı bölümünde, 5a1 tabakasına ait yolu tahrip etmiş olarak tespit edilen çömlek (Şekil 13) 5a2 tabakası içerisinde değerlendirilmiştir. Söz konusu çömleğin içinde bir bebeğe ait iskelet kalıntılarına rastlanmıştır. Oldukça az miktarda ele geçen kemiklerin yanı sıra çömlek içinde 1 adet bronz halka bulunmuştur.

5a1 deki yolun kuzey bölümünde yolun üzerinde tespit edilen döküntü taşlar da 5a2 tabakası içerisinde değerlendirilmiştir. Söz konusu döküntü taşlar doğu-batı yönünde 7,60 m, kuzey-güney yönünde ise 1,20 m olarak ölçülmüştür. Döküntü taşların tamamı doğal taşlardan oluşmakta ve duruşları itibari ile güney yönüne doğru döküldüğü anlaşılmaktadır (Şekil 14).

GEÇ TUNÇ ÇAĞI ERKEN EVRESİ 5a1 TABAKASI:

Bu tabaka açma içerisinde, doğu batı yönünde uzanan yol, bu yolun güneyinde ve kuzeyinde yer alan duvarlar ve açmanın kuzeybatısı ile kuzey bölümündeki taş temellerle temsil edilmektedir.
Bizans 2b çukurları tarafından oldukça tahrip olan, çakıl taşı, kemik ve keramik parçalarından oluşan yol (Şekil 17) açmanın batı kesitinin ortasından başlayarak doğu-
batı yönünde yaklaşık 6 m boyunca uzanmaktadır. Söz konusu yolun kuzey ve güneyinde, bu yolu sınırlandıran, doğu batı uzantılı doğal taşlarla örülmüş taş temeller yer almaktadır. Güneyde yer alan taş temel 35 nolu mekânın kuzey duvarının temelini oluşturmaktadır. Söz konusu temel doğal taşlardan örülmüş olup, doğu-batı yönünde 2,70 m uzunluğunda, kalınlığı ise 50 cm’dir. Doğu ucunda güneye doğru dik açı ile 1,60 m köşe yapmaktadır (Şekil 15). 35 No lu mekânın batısında ise, bu mekânın kuzey duvarıyla neredeyse aynı aksta yer alan doğu batı uzantılı kerpiç duvar 2.80 m uzunluğunda 50 cm enindedir. Kuzeyde kalan temel ise 33 nolu mekânın (Şekil 16) güney duvarını oluşturmaktadır. Bu temel doğal taşlardan örülmüş olup, doğu-batı yönünde yaklaşık 4,20 m uzunluğunda, 50 cm genişliğindedir. 33 nolu mekânın kuzey duvarı ise kuzey-güney yönünde yaklaşık 1,30 m, doğu-batı yönünde 1,60 m ve kalınlığı da 50 cm dir. (Şekil 17)



34 nolu mekânın güneybatı köşesinde açığa çıkarılan yaklaşık 1,50 m uzunluğunda, 50 cm genişliğindeki doğu-batı doğrultulu taş temel 5a1 tabakası içerisinde değerlendirilmiştir. Ayrıca açmanın kuzeybatı köşesinde doğal taşlardan örülü, 1,10 m uzunluğunda, 40 cm genişliğindeki kuzey-güney doğrultulu taş temel de aynı evreye tarihlendirilmiştir. (Şekil 18)
Şekil 18: 5a1 Tabakasına ait taş temeller


M28 PLANKARESİ ARKEOLOJİK KAZI ÇALIŞMALARI

Beycesultan Höyüğü 2014 yılı kazı çalışmalarında höyüğün batı konisinde yer alan M28 açmasındaki kazı çalışmaları, 2009 yılı itibariyle kazılan M27 açmasında tespit edilen çeşitli dönemlere ait mimari kalıntıların devamını açığa çıkarmak amacıyla başlatılmıştır.


20x20 metrelik M28 açmasında ilk etapta 10x10 luk bir alanda kazı çalışmalarına başlanmış ancak daha sonra çalışmalar 5x5 metrelik alanda (Şekil 2) devam etmiştir.
M28 açmasında sürdürülen çalışmalar sırasında alanda Bizans 2b ve Geç Tunç çağ 5b tabakasına ait kalıntılar saptanmıştır. Açmanın kuzeyinde yüzey toprağının hemen altında doğu batı uzantılı 1.95 m uzunluğundaki bir alana yayılan büyükbaş hayvana ait iskelet kalıntısına (Şekil 3) rastlanılmıştır. Yüzey toprağına çok yakın olması nedeniyle bu hayvan iskeletinin günümüze yakın bir tarihe ait olması muhtemel görünmektedir.

BİZANS ÇAĞI 2b TABAKASI:

M28 açmasında Bizans 2b dönemi açmanın kuzeyinde tespit edilen çapı yaklaşık olarak 2.30 m olan çöp çukuru ile temsil edilmektedir. (Şekil 4).

GEÇ TUNÇ ÇAĞI ERKEN EVRESİ 5a1 TABAKASI:

M28 Açmasının Güneybatı bölümündeki 5x5’lik alanda yapılan çalışmalarda Geç Tunç Çağ 5b tabakasına ait 54 cm genişliğinde 96 cm uzunluğunda kuzey güney doğrultulu taş temel tespit edilmiştir. (Şekil 5)

M28 Açmasında 5b tabakasına tarihlendirilen diğer bir mimari unsur ise açmanın kuzeybatısında tespit edilmiştir. Doğu batı yönde uzanan taş temel (Şekil 6) 53 cm eninde, 2.34 metre uzunluğa sahiptir. Açmanın kuzey kesitinde tespit edilen doğu batı 80 cm kuzey güney 60 cm lik alana yayılan taşlar (Şekil 7) ise 5b tabakasına tarihlendirilmiştir.